Türkiye’nin metal kesme teknolojileri konusunda öncü firmalarından olan Ajan Makine’nin Ar-Ge Müdürü Mustafa Kerim Çınarlı ile firmanın faaliyet alanları, misyonu ve önümüzdeki döneme dair öngörüleri üzerine konuştuk.
Makine alanında dışarıya bağımlılık sektörde ne gibi olumsuzluklar yaratıyor?
Her şeyden önce firmamız CNC plazma kesme makinaları ile ilgili misyonunu devam ettirmenin ne kadar faydalı olduğunu görmüştür. Bu misyon nedir. Kısaca artık değer getirmek diyebiliriz. Şöyle ki, yerli üretici olarak sadece demir ağırlıklı çalışıp diğer tüm teknolojik bileşenleri dışarıdan ithal etmek ile yine onları kullanan özellikle yabancı üreticilerle rekabet etme şansımızın çok düşük olduğu bir gerçek. Dışarıdan sağlanan üniteler, üreticilerin ileriye yönelik projelerini de kısıtlıyor. Siz her parçayı firma dışından sağlıyorsanız birçok zorluklarla karşılaşırsınız. Finansman zorluğu bunların başında geliyor. Çünkü ilerlemiş ülkelerde ürün siparişinde 8-12 hafta teslim süresi olağan hale gelmiş durumda. Günümüzde hassas kesen bir makina için eni - boyu ne olursa olsun sadece CNC ünitesi, servo motorlar, servo sürücüler, plazma jeneratörü ve torcu için firma dışına veya yurtdışına ödenmesi gereken rakam en iyi ihtimalle 50 bin dolar civarında. Ayda 20 makina üretimini hedefleyen bir firmayı düşündüğümüzde ve de teslim süreleri göz önüne alındığında en az 6 aylık stok gerekli. Buda 6 milyon dolarlık bir finansman zorluğu demektir. İş bu kadar ile kalmıyor; Çok hızlı gelişen dünyamızda teknolojik olarak küçük fakat çok yararlı bir değişiklik, mevcut stokunuzu devre dışı bırakabilir. Müşterilerin isteğine uyarak çeşitli markalardaki ünitelerin bir araya getirilmesi zorunluluğunu da hesaba katarsak imalat neredeyse imkânsız hale gelir. Pratik çareler bulunsa da ürün mükemmel ve de güvenilir olmaktan uzaklaşır, satış sonrası hizmetler çok zorlaşır.
Ajan makine olarak siz yerli makine üretimine nasıl bir katkıda bulunuyorsunuz?
Ajan 35 yıllık elektronik, pnömatik, mekanik ve yazılım tecrübesi ile bütün üretim parçalarını birlikte tasarlayarak kendince en ideal ve de kanıtlanmış bir CNC plazma kesme makinasını ortaya koymak için uğraşmıştır. Ajan bununla kalmayıp kesim sehpası, havalandırma ünitesi ve jet filtreyi de uyumlu ve modüler olarak imal etmiştir. Çünkü insanlar günümüzde çevre koşullarına doğal olarak çok duyarlı. Bütünüyle tasarlanmamış ve firma dışından sağlanmış havalandırma üniteleri uyumsuzluklar gösterebilir.
Ajan Makine büyük ölçüde kendi iç dinamikleriyle üretim yapan bir firma ve buna rağmen birçok ilke imza atmayı başardı. Bu konudan bahsedebilir misiniz biraz?
Burada önemli olan noktalardan biri üretici firmanın sarf malzemelerini de sağlaması. Bu ek bir satış sonrası tasarruf olduğu gibi dışarıya bağımlı olmayan bir tasarım esnekliğini getirir. Bu esnekliğe dayanarak Ajan dünyada bir ilk olarak: 260 amper ile 100 mm paslanmaz çeliği, dinlenme süresi gerektirmeden kesebilecek sarf malzemelerini gerçekleştirdi. Buna ek olarak, 460 amper paslanmaz çelik için sarf malzemesini üretti. Bu üretim sayesinde 2 kafa 260 amper plazma kesme sistemi istendiğinde CNC üzerinden programlanarak, operatör müdahalesi olmadan tek kafa 460 amper kesme sistemine dönüşebiliyor ve 150mm paslanmaz çeliği sürekli kesebiliyor. Ayrıca 2 kafa ile donanmış bir sistemde operatör müdahalesi olmadan birbirinden bağımsız akımlar ve sarf malzemeleri ile kesebilmektedir. Örneğin sırasıyla bir kafa 45 amper ile keserken, diğer kafa 260 amper ile kesebilir. Bunlar Ajan Makine’nin ürettiği dünya çapında ilklerdir.
Bütün bunlar tümüyle firma bünyesinde tasarlanmış bir proje ve de yazılımla mümkün olabilir. Ajan Ar-Ge çalışmalarına hiç ara vermemiştir. Sarf malzemeleri tek tek ölçülür ve belirli bir yüzdesi periyodik kesimler yapılarak harcanır.
2009 yılı içerisinde yine kendi yazılımımız tarafından desteklenen bir döner eksen geliştirdik. Dinamik performansıyla çok başarılı bir ürün olduğuna inanıyoruz. Bu da yine özgün tasarım esnekliğiyle gerçekleştirildi. Çünkü mevcut torcumuzun boyutlarını dışarıya bağımlı olmadığımızdan bu tür kesime uygun hale getirdik.
Yine bu yıl mevcut levha saç kesim makinemize boru kesme ünitesini de ilave ettik ve uygun fiyatlarla satışa sunduk. Her ikisi de aynı CNC kontrol ünitesi ile çalışıyor.
Peki, ekonomik kriz sizi nasıl etkiledi? Bu dönemi nasıl geçirdiniz?
2008 yılı ilk yarısı çok hareketliydi ve 2008 yılı sonundaki krizde yaklaşık 100 makinelik stokumuz vardı. Önce endişelendik, sonra yurt dışına ağırlık vermeyi hedefledik. Önceleri 20 yurt dışı fuarı yapıyorsak bunu 30’a çıkardık çünkü rekabet şansımızın yüksek olduğunu zaten biliyorduk. Şu anda %30 yurtdışı satışımız %70 yurtiçi satışımız var ve ayda yaklaşık 30 makina üretiyoruz.
Ülkemizi ve Ajan Makine’yi, önümüzdeki dönemde nasıl bir süreç bekliyor? Firma olarak üretim çizginizde bir değişiklik olacak mı?
Giyotin, apkant, silindir gibi klasik sac işleme makinalarında ülkemiz zaten ilk sıralarda yer alıyordu. Ancak plazma ve lazer kesmede o kadar etkili değiliz. Dev firmalar var özellikle Co2 lazer kesme makinalarında. Şimdi biz bu teknolojiyi uygulamak için çalışırken, fiber lazer teknolojisi önümüzdeki yıllarda egemen olacak gibi duruyor. Günümüz itibarı ile ilk yatırım maliyetleri Co2 lazer ile aynı gibi gözüken fiber lazer, işletim maliyetlerinin ucuz olması yönünden ilk sıralara çıkacak gibi duruyor. Bazı firmalar 2008 yılı fuarlarında ilk örneklerini sergilediler. Bu tür lazerlerin bazı sorunları var gibi duruyor; bilhassa paslanmaz çelik kesiminde. Ayrıca 400 watt gücü aştığımızda dünyada bir tek üretici ile karşılaşıyoruz, tıpkı plazma kesme jeneratörlerinde olduğu gibi.
Firmamız bu şartlar altında 500 watt YAG laser üretimini rekabete en açık olduğu için devam ettirmeyi düşünmektedir fakat fiber lazer içinde Ar-Ge çalışmalarını yürütmektedir. Sonuç olarak gelecekte önü açık gibi görünen yüksek güçte fiber lazer jeneratörlerinde dünyada tek bir üreticinin olması bizi endişelendirdiği için her türlü temaslarımız olmasına rağmen şu anda dış kaynaklı fiber lazer jeneratörlü böyle bir CNC lazer kesme makinasını düşünmüyoruz. | 
